تقدس عدد هفت
در اسلام و حتی در بین مذاهب و ادیان دیگر، عدد7 را عددی مقدس و گرامی می شمارند. از این رو در این خصوص مطالبی ذکر خواهد شد که جالب توجه و درخور اهمیت است .
از طرفی روانشناسان معتقدند اولین عددی که نوزاد در ابتدای تکلم یاد می گرد وبه کار می برد همین عدد 7 است . شاید این یک الهام خدادادی یا فطری باشد. پس عناوین زیر را که همراه باعدد7 بیان می شوند ملاحظه بفرمایید :
هفت فلک :
شامل: ماه، تیر، ناهید، خورشید، بهرام، برجیس و کیوان.
به محل قرار گرفتن هرکدام «فلک» گفته می شود.
قدما زمین را ساکن و مرکز عالم می دانستند و معتقد بودند، آفتاب وسایر کرات هفت گانه همه به دور زمین درحال گردش هستند وگردش آنها هم دَوَران است؛ بدین سبب مدار آن ها را فلک و به فارسی چرخ می نامیدند و مراد از آسمان ها نیز همان است و هفت آسمان یا «سماوات سبع» ، هفت چرخ یا هفت طاق و غیره که گفته شده، همان چرخ فلک اراده شده است. نام سیارات سبع نزدیک به زمین عبارت است از:
ماه، تیر، ناهید، خورشید، بهرام، برجیس و کیوان.
ابونصر فارابی درکتاب «نصاب الصبیان» نوشته است:
«هفت کوکب که هست عالم را
گاه از اشیاء نظام و گاه خلل
قمر است و عطارد و زهره
شمس و مریخ مشتری و زحل»
9فلـک:
دربـالای هفت فلک،فلک ابـروح است که مرکز کواکـب ثابت اسـت و آن را فلک هشتم خوانند و فلک نهم، «فلک الافـلاک» نامیده می شود که آسمان همـه ی آســمان هاست و محیط بر تمام آن ها و به نام های فلک اعظم، فلک اطلس و فلک محیط نیز خوانده شده است و به صورت ظاهر ، مراد از کرسی و عرش ، فلک هشتم و نهم است.
مجموع این هیأت کواکب را نه فلک یا نه طاق مینا و غیره نامیده اند.
«زمین درزیر این نه سقف مینا
چو خشخاشی بُوَد بر روی دریا»
ظهیرالدّین فاریابی در مدح قزل ارسلان میگوید:
«نه کرسی فلک نهد اندیشه زیر پای
تابوسه به رکاب قزل ارسلان دهد »
به اعتقاد دانشمندان و حکمای قدیم، گردش کواکب در سرنوشت و زندگانی انسان تأثیری عظیم داشته و موجب خوشبختی یا بدبختی وی شده است. چنانچه ستاره و برجی در هنگام تولد کودکی ، از افق مشرق طلوع، می کرد طالع وی و سرنوشت او را معین می کردند.
معتقدان به تأثیر کواکب در وجود انسان ، کواکب هفت گانه را دو قسمت کرده اند:
زهره و مشتری ، ستارگان سعدو مریخ و زهل ، ستارگان نحس. زهره را سعد اصغر و مشتری را سعد اکبر خوانده اند. بهرام را نحس اصغر و زهل را نحس اکبر گفته اند. سه کوکب دیگر را تابع خوانده اند. یعنی هر یک که با ستاره سعد قرین و جمع شود، سعد و اگر با نحس جمع شود، نحس خوانده می شد.
چهار سمت:
مغرب، مشرق، شمال، جنوب. به این چهار سمت باختر و خاور، شمال و نیم روز هم گفته اند.
جهات ستّه یا شش جهت:
این چار سمت به اضافه بالا و پایین را جهات ستّه می گویند.
امهات اربعه یا امهات سفلی(مقابل آباء علوی) عبارتند از : چهار عنصر یا عناصر اربعه که شامل آب، خاک، باد و آتش است که به نام های چهار گوهر یا چهار آخیش هم، معروفند.
حکما، عناصر و طبایع چهارگانه را امهات و ستارگان و افلاک را آباء خوانده اند.
موالید ثلاث و فرزندان سه گانه نیز، عبارتند از: جماد، حیوان و نبات که به اعتقاد قدما از ازدواج یا تأثیر آباء سبعه با امهات اربعه تولید و پیدا شده اند.
هفت برادران و هفت خواهران :
کنایه از بنات النش است که به نام های هفت برادران، دب اکبر یا خروس بزرگ نیز خوانده شده اند.
هفت مردان:
آن را هفت تنان نیز خوانده اند. هفت تن از بزرگان و نیکان هستند که می گویند ، قوام دنیا بستگی به وجود آنان دارد و عبارتند از: ابدال، اوتاد، اقطاب، اخبار، غوث، نُجَبا و نُقَبا که زمین هیچ گاه از آنان خالی نیست. تعدادشان معین است و اگر یکی بمیرد، خدا دیگری را به جای او برمی گزیند.
هفت پدران:
هفت پدران یا آباء سبع، مراد هفت فلک است. هفت سیاره و هفت کوکب نیز خوانده شده اند.
هفت اقلیم:
قدما خشکی های روی زمین را که ربع مسکون نامیده اند، به هفت قسمت کرده، و هر قسمتی را اقلیم می نامیدند و همه ی آن ها را اقالیم سبع یا هفت کشور یا هفت اقلیم یا هفت دکان نیز می گفتند.
اقلیم ها عبارتند از : 1- اقلیم هندوان 2- اقلیم عرب و جشیان 3- مصر و شام 4- ایرانشهر یا کشور ایران 5- صقلاب و روم 6- ترک یأجوج 7- چین ماچین.
هفت دریا:
قسمت های مهم آب های روی زمین نیز در قدیم، هفت قسمت گردیده و هفت دریا یا هفت محیط یا هفت آب و هفت بحر نیز خوانده شده است. این هفت دریا عبارتند از:
1- دریای اخضر (بحر چین که همان اقیانوس کبیر می باشد) 2- دریای عمان 3- دریای قلزم (بین مصر و عربستان ) یا بحر احمر یا دریای سرخ 4- دریای ابیض 5- بحر اسود یا دریای سیاه 6- دریای هند 7- دریای خزر
هفت اعضا (یا هفت ارکان یا هفت اندام):
سر و سینه، شکم و دو دست، و دو پا را گفته اند.
هفت سبع:
به معنی قرآن. بعضی قاریان در سابق، قرآن را به هفت قسمت کرده، آن را هفت منزل نیز می گفته اند و هر قسمتی را در یک روز می خواندند و در یک هفته آن را ختم می کردند.
«اگر خود هفت سبع از بر بخوانی
چو آشفتی الف با تا ندانی»
هفت در هفت یا هر هفت کرده:
هفت ماده است که زنان در سابق خود را بدان می آراستند؛ شامل: حنا، سرمه، وسمه، سرخاب یا غازه، سفید آب یا زرک و غالیه که بوی خوش دارد.
هفت دوزخ:
هفت طبقه ی دوزخ که نام برخی در فارسی مشهور است، عبارتند از: 1- سقر 2- سعیر 3- لظی 4- حطمه 5- جحیم 6- جهنم 7- هاویه
رحمت خداوند از غضب او بیشتر است چون جهنم هفت طبقه است و بهشت هشت طبقه.
هشت بهشت:
1- خلد 2- دارالسلام 3- دارالقرار 4- جنت عدن 5- جنت المأوی 6- جنت النعیم 7- علیین 8- فردوس.
نویسنده: افشین مرادی
برگرفته از: ماهنامه ی نگاه ، شهریور86
آموزش زبان انگلیسی دوره راهنمایی@ نکات گرامری@ انواع آزمونها@ داستان کوتاه @ حدیث@ ضرب المثل و...